Hepsaglik

Şerafettin Sabuncuoğlu ve Hayatı

Şerafettin Sabuncuoğlu ve Hayatı
Decrease Font Size Increase Font Size Yazı Boyutu Makaleyi Yazdır
       

Şerafettin Sabuncuoğlu

 

 

1385 yılında doğan ve 1456 yılında hayata gözlerini yuman Şerafettin Sabuncuoğlu Osmanlı döneminin önemli isimleri arasında yer almaktadır. Tıp alanında oldukça önemli eserler vermiş olan Sabuncuoğlu, aynı zamanda Türkçe olarak yayınlanmış olan ilk cerrahi eserin de sahibidir. Amasya’da Bimarhane’de Burhaneddin Ahmed’ten tıp eğitimi alarak 17 yaşında hekimliğe başlamıştır. 14 yıl boyunca Bimarhane’de çalışmalarını sürdüren Sabuncuoğlu, zaman içerisinde tüm Anadolu’ya hekimlik konusundaki hünerlerini duyurmayı başararak, ismini günümüze kadar taşımıştır. Dönemindeki bilim adamlarının aksine sadece tıp alanında eserler vermeyi tercih eden Şerafettin Sabuncuoğlu yazmış olduğu eserlerini dönemin yaygın olan bilim dilini değil Türkçeyi kullanarak hazırlamayı tercih etmiştir. Mücerrebname adındaki eseri, hekimin hayvanlar üzerinde ve kendisinin üzerinde denemiş olduğu ilaçlarla ilgili bilgileri aktaran özgün bir eserdir. Bir diğer eseri olan Cerrahname de tıp alanına büyük katkılar sağlayan ve modern tıp biliminin gelişmesine ön ayak olan eserler arasında yer almaktadır. Şerafettin Sabuncuoğlu modern bilim dünyasına ilk kez 1920 yılında Dr. Hakkı Uzel’in hazırladığı bir makalede ismini geçirmesi ile tanıtılmış ve eserleri günümüze aktarılmıştır.

Şerafettin Sabuncuoğlu ve Hayatı

Şerafettin Sabuncuoğlu – Diş Eti Dağlama

Şerafettin Sabuncuoğlu 1468 yılında hazırlamış olduğu Mücerrebname adlı eseri ile 60 yıllık hekimlik hayatı boyunca yaşadıklarını aktarmış ve kendisinden sonra gelen nesillere büyük bir hazine bırakmıştır. Bu eserin en önemli özelliği dönemin bilim dilinin Arapça – Farsça olmasına rağmen Türkçe olarak hazırlanmış olmasıdır. “ Deneysel Tedavi Yöntemleri “ olarak dilimize çevrilen Mücerrebname, deneysel bir tıp kitabıdır. Kitap, Sabuncuoğlu’nun yapmış olduğu deneylerle birlikte aynı zamanda kendisinin hazırlamış olduğu ilaçlardan da bahsetmektedir. İlaçların hazırlanışı, hangi hastalıklarda kullanılması gerektiği ve kullanılan malzemelerin anlatılması ile Mücerrebname aynı zamanda günümüzde yayınlanan farmakopeye de benzemekte, bir ilaç rehberi olarak da adlandırılabilmektedir. Kitap içerisinde, Şerafettin Sabuncuoğlu tarafından hazırlanan ve kullanılan ilaçlar, en çok kullanılandan en az kullanılana doğru sıralanmıştır ve eser 17 bölümden oluşmaktadır. Her bir bölüm farklı rahatsızlıkları tedavi edecek şekilde hazırlanmış ilaçları içermektedir. Tiryaklar yani antidotlar, macunlar, dairelikler ve toz ilaçlar, yakı ve yakı türü ilaçlar, astranjan ilaçlar, fitil ve ovüller, şurup ve gargaralar, göz hastalıkları için kullanılan ilaçlar, tablet ve pastiller, cerahat giderici ilaçlar, merhemler ve yağlar, lavmanlar, kusturucular, burun kanamasını dindirici ilaçlar, tabletler, ağız – boğaz – diş – dudak ilaçları, enfiye ve kuturlar olmak üzere 17 farklı kategoride ilaçlar Şerafettin Sabuncuoğlu tarafından detaylı bir şekilde Mücerrebname ile aktarılmıştır.

Sabuncuoğlu, hazırladığı ilaçlar için dönemlerinin ünlü hekimleri olan Hipokrat, İbni Sina, Galen’in eserlerinden faydalanarak ilham aldığını kaynak belirterek açıklamıştır. Bu durum Şerafettin Sabuncuoğlu’nun tıp alanında hazırlanmış olan eserleri incelediğini ve tıp bilgisini geliştirmeye çalıştığını da göstermektedir. İlaçların hazırlanması, etki ve kullanım alanlarının aktarılması, hangi ilacın hangi rahatsızlığa iyi geldiği, ilaçların içerisinde yer alan drogların dozları ve hangi ilaçlarla birlikte kullanılmaları gerektiği Şerafettin Sabuncuoğlu tarafından detaylı bir şekilde aktarılmıştır. İlaçların kullanımı ile hastalarda görülen olumlu ve olumsuz durumlar da belirtilmiştir. Sabuncuoğlu, çevresinde bulunan her hekimin rahat bir şekilde anlayabilmesi ve tıp biliminin gelişerek daha çok insana yardımcı olabilmesi için bu önemli eserini Türkçe kullanarak hazırlamıştır. Tıp alanında sadece 3 adet eseri bulunan Sabuncuoğlu’nun Mücerrebname adlı eseri özellikle eczacılık başta olmak üzere tıp alanında da son derece büyük bir önem taşıyan eserler arasında yer almaktadır. Osmanlı döneminin önemli hekimlerinden birisi olan Sabuncuoğlu’nun eserleri günümüz Türkçesine İlter Uzer tarafından çevrilmiştir.

     
    hs-yorum  

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir