Uykusuzluk ve uykusuzluğun etkileri
Teknolojik birçok gelişme uyku düzenimiz üzerinizde etkili bir paya sahip ve teknolojinin gelişmesine bağlı olarak değişen yaşam koşullarında uyku saatlerimiz her geçen gün farkında olmadan azalıyor. Az uyumak bağışıklık sistemi başta olmak üzere birçok hastalığa davetiye çıkıyor; bunları sizler için akademik araştırmaları baz alarak bir araya getirdik…
Az Uyumanın Zararları
ABD’de Pennsylvania Üniversitesi tarafından 24 gönüllü üzerinde 24 saatlik EEG ve benzeri araçlar kullanılarak bir araştırma gerçekleştiriliyor. Araştırma uykusuzluğun beyin üzerindeki etkilerini gözlemlemek amacıyla yapılmakla beraber gönüllüler, bir kısmı kontrol grubu olmak üzere toplam 2 gruba bölünüyor. Gruplardan biri yeteri derecede uyutuluyor, diğer grup ise uykusuz bırakılıyor ve ortaya çıkan sonuç raporlanıyor.
Araştırma raporunda yer alan bilgiler yeterli miktarda uyumayan gönüllülerin beyinlerinin gün içerisinde düşünme kabiliyetlerini aniden azaldığını gösteriyor. Beyine giden kan miktarının belirli aralıklarla oldukça düşük seviyelere inmesi ise raporda yer verilen diğer gözlemlerden. Uykusunu yeterli derecede alan gönüllülerde ise verilen işlerdeki odaklanma kapasitelerinin stabil bir şekilde devam ettiği gözlemleniyor.
Yeterli derecede alınmayan uykunun kişilerde işitsel ve görsel algı yeteneğini düşürdüğü bilimsel olarak ortaya konmuştur.
Beyin ve Uyku
New York’ta Rochester Üniversitesinde yapılan bir araştırma ise beyinde biriken toksinlerin temizlenmesinin uyku aracılığı ile gerçekleştiğini ortaya koydu. Bu açıklamada hafıza ve öğrenmeyi kolaylaştırmanın temel basamaklarından biri olarak gösterilen uykunun yeterli derecede alınamaması, bu süreci olumsuz yönde etkilediği Dr. Maiken Nedergaard tarafından dile getirildi. Ülkemizde birçok habere de konu olan bu araştırma, uykusuzluğun beyin üzerindeki etkilerine açık bir örnek olarak gösterilebilir.
Az Uyku ve Bağışıklık Sistemi Etkisi
Uykusuzluğun birçok araştırmada bağışıklık sistemini alt üst ettiği bilimsel olarak ortaya konulmuş ve yakın zamana kadar yapılan araştırmalar uykusuzluğun kısa vadedeki etkilerini ortaya çıkarmıştır. Günümüzde yapılan araştırmalar ise daha uzun vadeli sorunların varlığını ortaya çıkarmış durumdadır. Özellikle uyku apnesi üzerinde yapılan çalışmalarda ise felç riskinin ve kalp krizinin uyku apnesine bağlı olarak tetiklenebileceğini gösteriyor.
Kortizol Düzeyi Etkileri ve Obezite
Stres hormonu olarakta bilenen kortizol, uykusuzluğa bağlı olarak artış gösterebiliyor bu durum aynı zamanda yüksek tansiyonun tetikleyici faktörleri arasında yer alıyor. Chicago Üniversitesi’nden Eva Can Cauter’ın bu yönde yapmış olduğu bir araştırmada deneklerin 4 saatlik uykularla uyku düzenlerinin belirli bir aralığa sıkıştırılması ve gözlemlenmesi sonucunda sağlıklı erkek deneklerde şeker hastalarında görülen semptomların varlığı gözlemleniyor ve yağ metabolizması üzerinde de ciddi değişiklikler olduğunu ortaya koyuyor.
Bu araştırma, aynı zamanda göbeklenme süreci ile doğrudan ilişkilendirilebilecek bir durum olmasının yanı sıra obezite başlangıcının uyku düzensizliği ile yakından ilgili olduğunu gösteren bir araştırmadır.