Kalp Nakli Ne Şekilde Yapılır?
Kişinin kalbinin cerrahi operasyon ile yerinden çıkarılıp, beyin ölümü gerçekleşmiş bağışçıdan alınan kalbin nakledilmesine kalp nakli denilmektedir. Burada yeni kalbin bazı dokuları dikilerek, kalbin tüm çalışma metadorisini (mekanizmasını) aynen korumak suretiyle yeni kalbin nakli gerçekleştirilmektedir. Bu şekilde gerçekleşen kalp nakillerine ortotopik kalp nakli denilmektedir.
Bunun dışında çok nadir olsa da uygulanabilir bir yöntem olan heterotopik kalp nakli uygulamasının varlığı söz konusudur. Bu yöntemde hastanın kalbinin yerinden çıkarılmadan nakil yapılacak kalbin dolaşım sistemine bağlanması söz konusudur. Günümüzde yapılan kalp nakli ameliyatlarının yaklaşık olarak %98’i ortotopik kalp nakli şeklindedir.
Kalp Nakli Hangi Durumlarda Zorunludur?
Kalp nakli ameliyatları ileri kalp yetmezliği olan hastalarda, diğer tüm tedavi yöntemlerinin yetersiz kalması durumunda uygulanan bir tedavi yöntemidir. Kalp yetmezliği olan hastanın önündeki bir yıl içerisinde hayatını kaybetme riski %50’den fazla ise, yoğun bakım tedavileri ve ilaç tedavilerine rağmen tehlike arz eden bir durumun varlığı söz konusu ise, hastanın kalp nakli tedavisine yönlendirilmesi doğru bir karardır.
İleri Kalp Yetmezliğinin Sebepleri
- Ritim problemleri
- Doğuştan gelen kalp anomalileri
- Ciddi bir kalp krizi sonrası kalp hücrelerinin ölmesi
Bu durumların bazıları direkt olarak kalp yetmezliğine neden olurken bazıları ise zamana bağlı olarak kalp yetmezliği sorunun ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır.
Kimlere Kalp Nakli Yapılmaz?
Kişinin kalp nakline alınabilmesi için tüm sistem muayenelerinden ve psikolojik muayenelerden geçirilmektedir. Bu anlamda kalp nakline alınacak hastaların sosyo-kültürel düzeylerinin yeterli seviyede olması önem arz etmektedir. Çünkü ameliyat sonrası kullanılması gereken çok yoğun bir ilaç trafiğinin varlığı söz konusudur. Ayrıca kişinin ömrünün sonuna kadar uygulaması gereken bir takım kuralları olacaktır. Bunları bilinçli bir şekilde kabul edilip, benimsenilmesi bu bağlamda önem arz etmektedir.
Kişinin ciddi bir böbrek rahatsızlığı ve karaciğer rahatsızlığı varsa, şeker hastalığına bağlı olarak el ve ayaklarda gelişen problemleri varsa, ciddi anlamda bir enfeksiyonel hastalığın varlığı söz konusu ise bu gibi hastalara kalp nakli tedavisi uygulanmamaktadır. Ayrıca ameliyat sonrası kullanılacak ilaçların kişide problemlere yol açacağı durumların varlığı söz konusu ise veya kişinin kalp damarları dışında diğer damar sistemlerinde sorun varsa yine bu kişilerde kalp nakli tedavisi uygulanmamaktadır.
Kalp Nakline Hazırlık Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hasta kişinin kalp nakli olmasına karar verilmişse kişi kalp nakli izleme programına alınır. Bu programın amacı kişinin bilinçlendirilmesidir. Nakil olacak kalbin hemen bulunması söz konusu olduğu gibi bu durum zamana yayılacak bir sürecide beraberinde getirebilir. Bu süre zarfında kişinin ameliyat sonrasında nasıl bir yaşam süreceği, dikkat etmesi gerekenler, yapmaması gerekenler gibi birçok konuda bilgi sahibi olunması sağlanır. Kişinin ayrıca ameliyat öncesinde şu noktalara mutlak suretle dikkat etmesi gerekir:
- Enfeksiyondan korunmalı
- Aşırı yorgunluktan kaçınılmalı
- İlaçlar düzenli bir şekilde alınmalı
- Kendisi ve ailesi için uzmanlardan danışmanlık talep etmeli
Bu bağlamda kendini bu ameliyata hazırlamış kişilerde bu ameliyatın başarı oranı oldukça yüksektir.
Kalp Nakli Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kalp nakli geçirmiş bir kişi yaklaşık olarak 1 veya 1 buçuk ay gibi bir dinlenme sürecinden sonra normal bir kişinin yapabileceği tüm vücutsal fonksiyonları yerine rahatlıkla getirebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus ise, kalbin yabancı bir kişiden nakil olmasından dolayı göstereceği reaksiyonlarının ciddi bir şekilde ilaç ile baskılanmasıdır. Bu anlamda kalp nakli sonrasında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ilaçların düzenli bir şekilde kullanılmasıdır. İlaçların düzensiz kullanılması bu anlamda ciddi sorunların oluşmasına neden olabilir.