Kısırlık (infertilite) ve nedenleri
Kısırlık nedir? Nasıl oluşur?
Kadın ver erkeklerde tıbbi sebeplerden dolayı çocuk sahibi olamama durumuna infertilite yani kısırlık denir. Tıbben tanımı; bir korunma durumu olmaksızın gerçekleşen düzenli ilişkiye rağmen bir yıl içerisinde çocuk sahibi olunamaması şeklindedir. Türkiye’de kısırlığın sayısal olarak veri haline dönüşmüş şekli bulunmamaktadır. Ancak Avrupa ve Amerika’da yaşayan çiftlerin %10-15’i kısırlık problemiyle iç içe bulunmaktadır.
Kadınlarda; yumurtlamada meydana gelen bozukluklar, tüplerin hasarlı olması, rahim ağzındaki yapısal ya da enfeksiyona bağlı bozukluklar, alerjik nedenler kısırlık nedenleri olarak sıralanabilir. Bu nedenler arasında bulunan yumurtlamada meydana gelen bozukluklar kadınlarda en sık rastlanan kısırlık nedenidir. Genellikle bütün kadınların %25’i yaşantılarının herhangi bir döneminde kısırlık olgusuyla karşı karşıya kalmaktadır. Kadınlarda doğurganlığın en önemli verimli olduğu yaş 25’tir. Genel olarak 35 yaşından sonra kadınlarda doğurganlık özelliği belirgin bir biçimde azalmaktadır.
Erkeklerde; sperm şekli, sperm sayısı veya sperm hareketliliğinde meydana gelen zayıflıklar, spermin üretildiği yer olan testislerden dışarı çıkmasını engelleyen tıkanmalar ya da aşırı sıcakta çalışmak, kimyasal maddelerin solunmasına maruz kalmak gibi nedenler kısırlık sebebi olarak gösterilebilir. Genel olarak ise sigara ve alkol tüketimi, aşırı stresli ve yorucu iş temposu, düzensiz ve dengesiz beslenme gibi unsurlar da kısırlığa yol açabilecek faktörlerdir.
Kısırlık tetkiklerinde erkeklerde; genelde 2-5 günlük bir cinsel perhiz sonrası alınan sperm örneklerinin laboratuarda incelenmesi şeklinde gerçekleşir. Bu inceleme Dünya Sağlık Örgütünün kriterleri göz önünde bulundurularak yapılır. Yapılan bu incelemede sperm sayısı, sperm şekli ve sperm canlılık faaliyetleri de göz önüne alınır. Kadınlarda ise rahim filmi çekilerek inceleme yapılır. ayrıca kadının hormonal durumu ve yumurtalıkların kapasitesinin değerlendirilmesi amacıyla hormon testi uygulaması da yapılır.
Kadınlarda hap ve iğne ile tedavi süreci gerçekleştirilebilir. İğne yapılarak yumurtaların olması gereken büyüklüğe ulaşması sağlanır. Tedavi süreci düzenli olarak ultrason ile kontrol altında olur. Erkeklerde ise sperm üretimi yok ise cerrahi ya da hormonal tedavilerle ilerleme gösterilir. Tüp bebek ve diğer infertilite tedavileri ilerleyen yazılarımızda işlenecektir. Aşağıdaki kategorileri takip edebilirsiniz.