Filyasyon, bir hastalık zincirinin kaynağına yönelik yapılan araştırmaların bütününü ifade eder. Bu terim, özellikle bulaşıcı hastalıklar için kullanılır. Herhangi bir hastalıkla mücadele sırasında, bulaşıcı hastalığın kaynağını bulmaya ve akabinde bu hastalığı kontrol altına alma filyasyon tanımına uyar. Filyasyon, aynı zamanda saha incelemesi olarak da ifade edilebilir.
Filyasyon ciddi bir araştırma, disiplin ve titizlik gerektirir. Ciddi analizler sonucu hastalığın kaynağına ulaşmak, asıl altta yatan nedeni tespit etmek hastalıkla mücadele konusunda önemli rol oynar. Ülkeler, hastalıklarla mücadele edebilme adına kurumlar ve çeşitli subgruplardan oluşan ekipler kurar. Başarılı bir filyasyon çalışması, hastalıkların azaltılması ve halk sağlığının korunması adına ciddi bir önem arz eder. Örneğin Türkiye’de 4.600 kişilik filyasyon ekibi mevcuttur. Filyasyon çalışmalarının bir bölümü de aile hekimleri tarafından yürütülür.
Covid-19 pandemisi sırasında vakalar analiz edilmiş, pozitif vakaların yakınları ve temaslıları da araştırılmış ve temaslılar izole edilmiştir. Hem hastaların tedavi edilmesi, hem de temaslıların izole edilmesi başarılı sonuçlar doğurmuştur. Tüm bunlar displinli ve titizlikle yapılan saha incelemesinin ürünü olmuştur.
Sürveyansı yapılan hastalıklarla ilgili yapılan çalışmalar
- İhbar
- Bildirim
- Filyasyon/saha incelemesi
- Vaka incelemesi
- Salgın incelemesi
Tek vakada bile salgın incelemesi yapılması gereken durumlar
- Akut Solunum Yetersizliği Sendromu (SARS)
- Avian İnfluenza
- Çiçek
- Epidemik Tifüs
- Kolera
- Poliomiyelit
- Sıtma
- Şistozomiyaz
- Veba
- Viral Hemorajik Ateş Sendromu (KKKA, Ebola, Dengue, Hanta, Sarı Humma hariç)
- Yeni Bir Alt Tipte Human İnfluenza
- Lenfatik filariasis (filaryaz)
- Ebola enfeksiyonu
- Covid-19 hastalığı (SARS-CoV-2)