Hepsaglik

Veba Hastalığı nedir? Veba ve sıkça sorulan sorular

Makale Düzeyi:  5 / 10
Düzey Filtrele: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
?
Veba Hastalığı nedir? Veba ve sıkça sorulan sorular
Decrease Font Size Increase Font Size Yazı Boyutu Makaleyi Yazdır
       

VEBA (KARA ÖLÜM)

 

Veba Nedir?

Veba dünyanın çeşitli bölgelerindeki kemirkenler ve bunların pirelerinde bulunan bir bakteri olan Yersinia pestis (Y.Pestis) nedeniyle oluşan bir hastalıktır. Kara ölüm olarak da bilinir. Toplu salgılanlar yaptığı ve mortal seyredebilen bir hastaklıktır.  1347-1351 yıllarında avrupada ciddi kayıplara ve yıkımlara neden olmuş bir hastalıktır.

 

Pnömonik Veba Niçin Bir Biyolojik Silah Olarak Görülür

Aerosol saldırısında kullanılan bir Yersinia Pestis bakterisi vebanın Pnömonik biçimine neden olur. Bakterinin bulaştığı kişiler 1-6 gün içerisinde pnömanik vebaya yakalanır. Kişiler sbu hastalığa yakalandıklarında kendileriyle yakın temasta bulunan kişilere kolaylıkla bulaştırabilirler. Bakterinin bulaşmasıyla hastalığın başlangıcı arasında bir süre geçmesi nedeniyle kişiler virüsü kaptıklarının farkında olmadan seyahat edebilmekte ve hastalığı bulaştırabilmektedir. Bu nedenle vebanın kontrolü oldukça zordur. Y. Pestis taşıyan bir biyolojik silah üretilmesi mümkündür. Çünkü bakteriler doğada bulunur ancak laboratuvarda izole edilerek yetiştirilebilir. Bu şekilde Y.Pestis kullanılarak etkin bir silah üretilmesi için ileri düzey bilgi ve teknoloji gerekmektedir.

 

Pnömonik Veba ile Bubonik Veba (Hıyarcıklı Veba) Farklı mıdır?

Evet, her ikisi de Yersinia Pestis bakterisiyle oluşsa da farklı şekillerde bulaşırlar ve farklı semptomlara sahiptirler. Pnömanik veba kişiden kişiye bulaşabilirken, bubonik veba bulaşamaz. Pnömonik veba akciğerleri etkiler ve başkalarının bakterinin bulunduğu havayı solumasıyla bulaşabilir. Bubonik veba virüsü taşıyan pirenin ısırması veya virüsün bulunduğu bir nesnenin deriden içeri girmesi sonucu bulaşabilir. semptomları arasında lenf bezlerinde hassaslaşma yer alır (bubo). Bubolar pnömanik vebada görülmez. Bubonik veba tedavi edilmez, ancak bakteri kan dolaşımı yoluyla yayılır ve akciğerleri etkileyerek ikincil pnömanik veba vakasına neden olur.

Bubonlu Veba

Bubonlu Veba


Pnömonik Vebanın semptomları Nelerdir?

Hastalarda genellikle ateş, zayıflık, nefes darlığıyla birlikte hızlı gelişen Pnömoni, göğüs ağrısı, öksürük ve bazen kanlı ve sulu balgam görülür. Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı da ortaya çıkabilir. Erken tedavi yapılmazsa Pnömonik veba solunum yollarının iflasına, şoka ve hızlı bir ölüme neden olur.

Pnömonik Veba Nasıl Bulaşır?

Pnömonik veba Y.Persinia’nın akciğerleri etkilemesiyle oluşur. Bakterinin solunması hastalığın bulaşmasına neden olur. Bu durum bir biyoterörizm saldırısında aerosol ile bakterinin havaya yayılması ile gerçekleşebilir. Pnömonik veba hastalığı taşıyan kişinin havaya bıraktığı bakterilerin solunmasıyla da bulaşabilir. Öksürük ve hapşırık ile bakteri kolaylıkla havaya karışabilir. Bu şekilde hastalığın bulaşması için hasta kişi veya hayvan ile yakın temas kurulması gerekmektedir. Ayrıca bubonik veya septisemik vebanın tedavi edilmemesi ve bakterinin akciğerlere yayılması ile de Pnömonik veba ortaya çıkar.

Veba Kendiliğinden Ortaya Çıkar mı?

Evet. Dünya Sağlık Örgütü her yıl dünyada 1000 ila 3000 veba vakası tespit etmektedir. Bu vakalar genellikle kırsal ve yarı kırsal alanlarda görülmektedir. Vakaların çoğu bubonik vebadır. Doğal olarak ortaya çıkan Pnömonik veba yaygın değildir. Her iki veba türü de standart kamu sağlığı önlemleriyle derhal kontrol altına alınabilmektedir.

Pnömonik Veba Mikrobu Bulaşan Kişi Hasta Olmayabilir mi?

Evet, virüsü taşıyan kişiye yakın temas ederek virüsü alan kişide derhal tedaviye başlandığı takdirde hastalık gelişmeyebilir. Hastalığın tedavisi en az yedi gün antibiyotik almaktır.

Pnömonik Veba Tedavi Edilebilir mi?

Evet. Ölüm riskini engellemek için ilk semptomların görülmesinden itibaren 24 saat içerisinde antibiyotik verilmelidir. Hastalığın iyileştirilmesinde ve önlenmesinde etkili çeşitli antibiyotikler bulunmaktadır. Ağızdan alınan ilaçlar tetrasiklin veya flurokinolon’dur. Enjeksiyon veya intravenöz kullanımda streptomisin veya gentamisin antibiyotikleri kullanılır.

Veba Nasıl Teşhis Edilir?

İlk adımda hekim muayenesi yapılır. Hekim Pnömonik vebadan şüphelenirse hastanın kanı, balgamı veya lenf bezi aspirasyonu test için laboratuvara gönderilir. Laboratuvar numuneleri aldığında iki saatten kısa sürede ön test gerçekleştirilir. Konfirmasyon ise 24-48 saat içerisinde çıkar.

Veba İçin Aşı Olunur mu?

Şu anda kullanılan bir veba aşısı yoktur. Araştırmalar devam etmektedir.

 

     
    hs-yorum  

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir