Hepsaglik

Obezite ve Obezite İçin Risk Faktörleri

Obezite ve Obezite İçin Risk Faktörleri
Decrease Font Size Increase Font Size Yazı Boyutu Makaleyi Yazdır
       

Obezite , Risk Faktörleri ve Genetik

Obezite , Risk Faktörleri ve Genetik

Obezite, insan vücudunda bulunan yağ miktarının ciddi oranda risk oluşturacak şekilde artmasıdır. Bu olay, sonucunda ölüm vakalarının artması kaçınılmaz olan karakterize bir hastalıktır.

Dünya Sağlık Örgütü tarafında belirlenen sınıflandırma sayesinde kişiler kendi durumları hakkında bilgi edinebilirler. Bu sınıflandırmaya göre; vücut kitle endeksi 18.5’in altında olanlar az kilolu, 18.5-24.9 aralığında olanlar normal kilolu, 25-29.9 aralığında olanlar fazla kilolu, 30-39.9 aralığında olanlar obez ve 40.5’in üzerinde olanlar ise süper obez olarak tanımlanır. Vücut kitle endeksi, vücut ağırlığının (kilogram cinsinden) boy uzunluğunun (metre cincinden) karesine bölünmesiyle bulunur. (kg/cm2)

Yaşantının ileri bölümlerinde meydana gelebilecek riskler açısından obezitenin vücutta oluşturduğu yağlanmanın dağılımı çok önemlidir. Gövde ve karın bölgesinde biriken yağlar, kalp rahatsızlıkları, yüksek tansiyon ve diyabet gibi hastalıkların ortaya çıkmasında önemli oranda etkilidir. Bu şekilde yani gövde ve karın bölgesinde yağ birikmesi şeklinde oluşan obeziteye elma tipi vücut yağlanması denir. Metabolizmada meydana gelebilecek sendromlar bakımından yüksek risk grubunda olan bu hastalarda karın etrafında belirgin bir gövdesel yağlanma oluşumu söz konusudur.

Obezite sağlıksız ve dengesiz beslenme koşulları sonucunda ve hareketsiz bir yaşantının nedeni olarak ortaya çıkmaktadır. Yüksek kalorili yiyeceklerden sık sık tüketilmesi, fiziksel olarak hareketsiz bir yaşam tarzının benimsenmesi, özellikle batı tipi beslenme (fast food) şekilleri, glisemik indexi yüksek olan besinleri tüketme (pirinç,çikolata, şekerlemeler,rafine edilmiş şekerler vs) obezitenin tetikleyicisi konumundadır. Avrupa ülkelerinde, batı tipi beslenme tarzının ana öğesi fastfoodlar ve hareketsizlik obezitenin en önemli nedenlerindendir.

Şunu da belirtmek gerekir ki obez çocukların 1/3 ü, obez adölesanların ise yaklaşık olarak %80 i erişkin yaşa ulaştıklarında obez kalmaktadır. Erişkin  dönemde obez olanların 1/3 ünde obezite çocukluk çağında başlamaktadır. Düşük veya iri doğumlar da aynı şeklide obezite için rısk faktörleri arasındadır.

Obezite Nedenleri (Etyolojisi)

  • Genetik Faktörler : Her 2 ebeveyni de obez olan çocuklar %80, yalnızca 1 ebeveyni obez olan çocuklar ise %40 obezite riski altındadır. Ayrıca genetiğin hormonal denge ve işlev düzenine etkisi olduğu da gösterilmiştir.
  • Çevresel Faktörler: Genetiğe ilave olarak çevre etkileri de oldukça önemlidir.
  • Beslenme: Anne sütünü en başından beri düzenli emen (2 yıl) çocuklarda obezite riski oldukça düşüktür. Diğer taraftan yukarıda bahsedildiği gibi glisemik indexi yğksek besinler ve batı tipi beslenme önemli risk faktörleri arasındadır.
  • Psikolojik Faktörler:  Psikolojik faktörler aşırı insülin salınımı ve hızlı hipoglisemik etkilerinden dolayı yeme içme gereksinimini artırabilir. Ayrıca kortizol gibi hormonlarla da bağlantılıdır. Stresin ve psikolojinin fizyolojik etkileri için şu makalemizi okuyabilirsiniz: Stres ve İştah İlişkisi
  • Hareketsizlik : Sosyoekonomik düzeyi yüksek toplumlar, rahat hayat koşullarına ve hareketsizliğe bağlı olarak kilolu olabilir.

Obeziteden kurtulmak için beslenme alışkanlıkları değiştirilmeli, daha hareketli bir yaşantı benimsenmelidir. Yüksek kalorili ve aşırı yağlı besinler yerine daha sağlıklı olan sebze meyve tüketimi artırılmalıdır. Düzenli olarak egzersiz yapılmalı ve eğer varsa araba bağımlılığı giderilmelidir. Yürünebilecek mesafelerde kesinlikle arabadan uzak durulmalıdır. Hatta bir bisiklet aracılığıyla daha uzak mesafeler de spor yaparak kat edilmelidir. Bunlara rağmen kilo verilemiyor iseniz doktorunuza başvurabilirsiniz.

 

     
    hs-yorum  

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir