Hepsaglik

Çölyak hastalığı (Gluten Enteropatisi)

Çölyak hastalığı (Gluten Enteropatisi)
Decrease Font Size Increase Font Size Yazı Boyutu Makaleyi Yazdır
       

Çölyak Hastalığı (Gluten Enteropatisi)

 

Çölyak hastalığı, diğer adıyla gluten enteropatisi, özellikle çocuk ve yetiskinlerde gelişen ve besinlere karşı gelişen hipersenstivite durumudur. Genetik temelli olan ve Gluten denen maddeye karşı vücudun aşırı yanıt vermesi sonucu oluşur. Çölyak hastalığı, belirtilen nedenlerden dolayı cocuklarda büyüme ve gelişme geriliği, iştahsızlık, kilo alamama, halsizlik ve genel durum bozukluğu ile kendini gösterir. Çölyak hastalığı bazen de hiç semptom vermeyebilir. Bağışıklık sisteminin vermiş olduğu bu aşırı yanıt besin alımını ve maddelerin biyoyararlanımını negatif yönde etkiler. Aynı şekilde bağırsaklarda oluşan immun reaksiyonlar sonucu bağırsak dokularında makroskopik ve mikroskopik boyutlarda dejenerasyonlar meydana gelir.

Çölyak hastalığının tanısı nasıl konur?

 

Büyüme ve gelişme geriliği yaşayan çocuklarda, halsizlik, iştahsızlık, bulantı-kusma, kansızlık, kemik zayıflığı ve ağrıları gibi non-spesifik bazı semptomların varlığında  çölyak hastalığını ekarte etmek gerekir. Çölyak hastalığının kesin tanısı glutenli besinlere karşı olusan hipersenstivitenin gösterilmesi ile konur. Burada tanının doğru konulması oldukça önemlidir. Çünkü çölyak hastalığı tanısı konan bireyin yaşam tarzında ciddi anlamda değişiklikler ve kısıtlamalar söz konusudur. Yanlış konan çölyak hastalığı tanısı bireyi ciddi kısıtlamalara sokabilir ve hayat standartlarının düşmesine neden olur.

Çölyak hastalığının tedavisi nedir?

 

Çölyak hastalığı glutene karşı gelisen aşırı immun yanıttan dolayı meydana geldiği için bu hastalarda en temel ve kesin tedavi, glutensiz besin rejimidir. Ekmek, bisküvi ve bazı gıdalarda Gluten yer aldığı icin hastalara detaylı bilgi verilmelidir. Özellikle arpa, bugday, cavdar ve yulaftan (saf olmayan yulaf) ömür boyu uzak durulmalıdır. Hazır yiyeceklerde bu gıdaların yer alıp almadığı kontrol edilmelidir, “Gluten İçermez (Gluten Free)” ibaresinin olmasına mutlaka dikkat edilmelidir.

Gluten ve Gliadin nedir?

 

Gluten; özellikle buğday, arpa ve çavdar gibi gıdalarda yer alan ve un öz değeri en yüksek olan  protein grubudur. Buğdayda 30 farklı protein görülmekle beraber gluten ve gliadin su ile temas etmesi durumunda esnek maddelere çevrilmektedir. Gluten ve Gliadin, ince bağırsak mukozasına karşı toksik bir özellik gösterir. Vücut bu maddelere karşı aşırı yanıt vererek emilim bozukluğu, iştahsızlık, büyüme-gelişme geriliği ve bağırsak mukozasında harabiyete neden olur. Çölyak hastalığına bu nedenlerden dolayı Gluten Enteropatisi de denir. Çölyak hastalarının bu maddelerden uzak durmaları gerekmektedir.

Çölyak hastalığında vücudun tepkisi nedir?

 

Gluten ve gliadin maddeleri ile temas edilince, vücut bu maddelere karşı antikor üretir. Bu antikorlar anti-endomisyal, anti-gliadin, anti-transglutaminaz ve anti-retikülin şeklinde sıralanabilir. Bu antikorlar villüs denen bağırsağın emilim birimlerinde dejenerasyonlara neden olur ve emilim bozukluğuna neden olur. Bu emilim bozukluğu sonucu diğer hastalık semptomları da karşımıza çıkar. Bu değişimler immunolojik ve genetik mekanizmalarla ortaya çıkar.

     
    hs-yorum  

2 YORUM: Çölyak hastalığı (Gluten Enteropatisi)

  1. Hakan yılmaz 23 Temmuz 2017 at 14:06

    Yulaf ile gluten (gliadin) alakası yoktur. Yulaf gluten free sır bir çok ülkede yulaf tüketilir. Bu yanlış bilgiyi duzeltin lütfen .

    Cevapla
    • F. İkiz 24 Temmuz 2017 at 01:03

      Evet saf yulaf gluten içermez. Günümüzde yulaf kavramı homojenite belirtmediği için saf değildir ve gluten içerebilir. Ancak saflaştırılmış, fabrikasyon ve özel üretimdeki saf yulaf türleri gluten içermez. Üründe Gluten İçermez (Gluten Free) ibaresi mutlaka olmalıdır. Bu ibare yoksa, yulaf olması gluten içermediği anlamına gelmez; çünkü üretim ve taşınım aşamasında kontamine olmuş olabilir.

      Cevapla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir